Vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

Bài viết giải thích khái niệm và phân tích những vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

I. Người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự là gì?

     Người đại diện của đương sự tham gia tố tụng dân sự là người thay mặt đương sự thực hiện các quyền, nghĩa vụ tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự trước Tòa án. Cũng như người đại diện theo pháp luật trong bộ luật dân sự, người đại diện trong tố tụng dân sự bao gồm người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền. Họ có thể là cá nhân hoặc pháp nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự.

    Cụ thể:

* Người đại diện theo pháp luật của cá nhân bao gồm các trường hợp sau  (trừ trường hợp người bị hạn chế quyền đại diện theo quy định tại Điều 87 Bộ luật Tố tụng Dân sự):

– Cha, mẹ đối với con chưa thành niên.

– Người giám hộ đối với người được giám hộ. Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định.

– Người do Tòa án chỉ định trong trường hợp không xác định được người đại diện theo hai trường hợp trên.

– Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Người đại diện theo pháp luật tham gia tố tụng dân sự được thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong tố tụng dân sự của đương sự trong phạm vi đại diện.

* Người đại diện theo ủy quyền của các nhân bao gồm các trường hợp sau:

– Cá nhân có thể ủy quyền cho cá nhân, pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.

– Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể là người đại diện theo ủy quyền, ngoại trừ trường hợp pháp luật quy định các giao dịch dân sự phải do người từ đủ mười tám tuổi trở lên xác lập, thực hiện.

Người đại diện theo ủy quyền tham gia tố tụng dân sự thực hiện các quyền và nghĩa vụ dân sự của đương sự trong phạm vi ủy quyền.

Vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự
Vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

II. Vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

      Người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự có vai trò quan trọng trong việc bào vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, đồng thời là cầu nối, kết nối giữa đương sự và cơ quan tiến hành tố tụng.

      Thứ nhất, người đại diện thay mặt đương sự thực hiện những quyền, nghĩa vụ tố tụng mà đáng ra họ phải tự mình thực hiện, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Điều này thể hiện đúng với nguyên tắc bình đẳng pháp luật, tạo điều kiện cho những đương sự là cá nhân, tổ chức, chủ hộ gia đình không trực tiếp tham gia tố tụng vì nhiều lý do khác nhau như vướng mắc về việc gia đình đột xuất, ốm đau, khó khăn đi lại, không có thời gian do phải đảm nhiệm công việc cơ quan, do phải lao động theo hợp đồng…. có thể ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng. Ngoài ra, trong xã hội hiện đại, việc giải quyết các vấn đề pháp lý phức tạp cần sự chuyên môn hóa cao ngày càng được coi trọng, nên việc đương sự cần tìm người hiểu biết, có kinh nghiệm thay mặt mình tham gia tố tụng là điều hoàn toàn tất yếu. Qua đó, đương sự vừa được đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình vừa được thực hiện hộ những quyền và nghĩa vụ của bản thân.

     Do người đại diện có vai trò rất quan trọng, nên đương sự cần có quyết định đúng đắn khi lựa chọn người đại diện cho mình, để được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình tốt nhất. Qua người đại diện, không những họ bảo vệ được quyền, lợi ích của mình, mà còn nâng cao được nhận thức pháp luật, tôn trọng và tuân thủ pháp luật. Ngoài ra, chính bản thân người đại diện cũng cần được xác định đúng vai trò của mình trong tố tụng dân sự. Nếu xác định đúng vị trí, vai trò của mình, họ sẽ chủ động hơn trong việc thay mặt đương sự thực hiện những quyền, nghĩa vụ nhất định. Họ sẽ biết mình phải làm gì và làm như thế nào để thực hiện tốt đúng chức trách của họ – những người đại diện, thay mặt cho đương sự trước Tòa án.

     Thứ hai, người đại diện giúp cơ quan tiến hành tố tụng kết nối được với đương sự một cách thuận lợi, hiệu quả và có tác dụng nhất định trong việc làm rõ sự thật về vụ việc dân sự. Trong hoạt động tố tụng tại Tòa án, không phải tất cả các loại chủ thể có thể tham gia một cách trực tiếp vào quan hệ tố tụng dân sự, hoặc họ là một tổ chức hoặc họ không đủ khả năng hoặc không đủ kiến thức hay một vài lý do chủ quan khác. Trong những trường hợp đó, để giải quyết được vụ việc liên quan đến những chủ thể đó, họ đã sử dụng cơ chế ủy quyền để kết nối mình vào quan hệ tố tụng để bảo vệ lấy quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân. Nhờ vậy, cơ quan tiến hành tố tụng có thể nhanh chóng tiếp cận được với sự thật khách quan, giải quyết vụ việc theo đúng chức năng của mình, đặc biệt là chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong xã hội. Điều này sẽ làm tăng hiệu quả giải quyết một vụ việc dân sự mà lẽ ra có thể bị hoãn, bị kéo dài thời gian giải quyết do một số vấn đề khiến đương sự không thể tham gia trực tiếp vào quan hệ tố tụng dân sự. Với vai trò quan trọng như vậy, Tòa án cần hết sức tạo điều kiện để phát huy khả năng của người đại diện, đặc biệt là luật sư khi tham gia tố tụng.

     Với những vai trò này, quy định của pháp luật Việt Nam về người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự có ý nghĩa trong việc thực hiện công tác trợ giúp xã hội, là một trong những thành quả trí tuệ pháp lý và phù hợp với thực tiễn cũng như tương đồng với pháp luật tố tụng của các nước trên thế giới.

     Trên đây là tư vấn của luatthanhmai về chủ đề Vai trò của người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự. Nếu có thắc mắc hay vấn đề cần được tư vấn vui lòng liên hệ email: luathanhmai@gmail.com để được luật sư tư vấn hỗ trợ miễn phí.

Bài viết cùng chủ đề:

Khái niệm và đặc điểm người đại diện của đương sự trong tố tụng dân sự

Thời hạn đại diện và phạm vi đại diện trong tố tụng dân sự

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *