Đánh giá quy định của Bộ luật dân sự 2015 về việc thay đổi giới tính của cá nhân

1, Mặt tích cực của quy định về việc thay đổi giới tính của cá nhân ghi nhận trong Bộ luật dân sự 2015

Hiện nay ở Châu Á có rất ít nước thừa nhận quyền chuyển đổi giới tính, BLDS 2015 của Việt Nam thừa nhận việc chuyển đổi giới tính là một điều hết sức tiến bộ. Đó là bước tiến quan trọng vì thay đổi tư duy công nhận quyền của một nhóm người chiếm số lượng không lớn trong xã hội. Quy định đó cũng là thể hiện tinh thần của Hiến pháp 2013 tôn trọng quyền con người, quyền của công dân,

Tiếp tục khắc phục, bổ sung những điểm hạn chế của BLDS 2005 nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và phù hợp với nhu cầu thực tiễn của xã hội thì tại điều 37, BLDS 2015 đã quy định rõ:

“Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật. Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có các quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan”.

Như vậy, cá nhân thay đổi lại giới tính có quyền thay đổi lại hộ tịch, có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của luật, trong khi trước đây, việc này là hoàn toàn không thể thực hiện được vì pháp luật trước đây không thừa nhận quyền này của công dân, cho rằng đây là những hành vi băng hoại đạo đức, tâm sinh lí lệch lạc…,

do vậy những người chuyển đổi giới tính trước đây họ phải sống trong hoàn cảnh hình dáng là nam nhưng giấy tờ tùy thân lại là nữ ( hoặc ngược lại ) từ đó gặp rất nhiều khó khăn trong đời sống như: sự kì thị, xa lánh, những khó khăn khi tham gia vào các giao dịch dân sự…

Việc quy định quyền chuyển đổi giới tính một cách cụ thể và rõ ràng như vậy mở ra một cánh cửa pháp lí cho những người chuyển đổi giới tính, tạo điều kiện thuận lợi cho người chuyển đổi giới tính nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống của cộng đồng hơn, giúp cho các giao dịch dân sự hằng ngày của họ diễn ra dễ dàng hơn, phù hợp với quy định của pháp luật.

Thể hiện sự tiến bộ trong nhận thức của Đảng và Nhà nước, nhìn nhận con người với tư cách là một thực thể của xã hội, có các quyền được sống,quyền tự do, quyền được mưu cầu hạnh phúc, và trong quyền mưu cầu hạnh phúc có quyền sống thật với giới tính của mình, từ đó bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Việc thừa nhận chuyển đổi giới tính một cách hợp pháp không chỉ giúp người chuyển giới từ nay có thể thực hiện phẫu thuật với chi phí hợp lý, an toàn ngay tại Việt Nam khi nền y tế của nước ta ngày càng phát triển, mà còn là một bước tiến quan trọng của pháp luật trong việc thừa nhận sự tồn tại và bình đẳng của người chuyển giới được sống là chính mình.

Đánh giá quy định của BLDS 2015 về việc thay đổi giới tính
Đánh giá quy định của BLDS 2015 về việc thay đổi giới tính

2, Một số điểm hạn chế của quy định về việc thay đổi giới tính của cá nhân ghi nhận trong Bộ luật dân sự 2015

Theo như quy định tại  điều 37 của BLDS 2015 được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2017, điều đó đồng nghĩa với việc chúng ta mới thừa nhận quyền chuyển đổi giới tính, còn để thực hiện quyền chuyển đổi giới tính thì cần có một luật chuyên ngành.

Khi luật chuyên ngành này được thông qua, quyền của người chuyển đổi giới tính mới chính thức được xác thực và có hiệu lực trong thực tiễn, tuy nhiên nếu đến thời điểm đó mà Quốc hội vẫn chưa ban hành luật chuyển đổi giới tính thì quyền này của nhiều người vẫn bị “ treo” để chờ luật và văn bản hướng dẫn mới có thể thực hiện được.

Vì vậy cá nhận muốn đám bảo được quyền lợi của mình khi chuyển đổi giới tính thì những cá nhân đó vẫn phải trong tư thế  “chờ đợi” những quy định chính thức của luật.

Việc quy định một luật chuyên ngành mới về vấn đề chuyển đổi giới tính này sẽ kéo theo nhiều vấn đề như điều kiện, cách thức chuyển giới, ai có quyền chuyển giới, chăm sóc sức khỏe cho người chuyển giới, những hậu quả pháp lí phát sinh khi cá nhân thực hiện chuyển đổi giới tính… đây sẽ là một bài toán lớn và phức tạp cho những nhà lập pháp khi ban hành ra một luật để thực thi một cách phù hợp và có hiệu quả trong thời gian tới.

Bộ luật Dân sự chỉ quy định chung về chế độ hôn nhân gia đình. Các quy định chi tiết nằm ở trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014,  theo đó thì hôn nhân cùng giới không còn bất hợp pháp, nhưng cũng chưa được thừa nhận và thực thi.

Với quy định mới, “Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có các quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi”, nghĩa là họ sẽ có các quyền, nghĩa vụ theo đúng như giới tính mới, bao gồm quyền kết hôn với người khác giới, vấn đề đặt ra là đến bao giờ họ mới được thực hiện quyền này nếu như họ chưa hoàn tất thủ tục chuyển giới cả về giấy tờ và y khoa.

Việc quy định quyền chuyển đổi giới tính ở trong Bộ luật Dân sự 2015 nếu không có những quy định hạn chế, quy định cấm các cho các trường hợp được chuyển đổi giới tính hay không được chuyển đổi giới tính sẽ dẫn đến tình trạng một số bộ phận người trong xã hội, đặc biệt là giới trẻ hiện nay, chưa nhận thức chưa đầy đủ được hết hệ lụy của vấn đề sẽ chạy theo đà, theo phong trào…

trái với truyền thống phong tục tốt đẹp của dân tộc, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự an toàn xã hội.

Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 thì cá nhân nếu chưa phẫu thuật chuyển giới sẽ không thể thay đổi giới tính trên giấy tờ, việc thay đổi giấy tờ hộ tịch chỉ áp dụng với người đã chuyển đổi giới tính. Trong khi đó, trên thế giới việc thay đổi giới tính trên giấy tờ không phụ thuộc vào việc phẫu thuật hay chưa, đây cũng là một trong những điểm hạn chế mà ta cần phải khắc phục.

3, Ý nghĩa pháp lí của việc quy định quyền thay đổi giới tính của cá nhân ghi nhận trong Bộ Luật Dân Sự 2015

Trong giai đoạn hiện nay với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trường, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, khoa học kĩ thuật ngày càng tiên tiến, hiện đại trong đó có cả sự phát triển của y học. Việc pháp luật thừa nhận quyền chuyển đổi giới tính là một yêu cầu tất yếu để đáp ứng nhu cầu điều chỉnh các quan hệ xã hội mới phát sinh phù hợp với thực tiễn cuộc sống.

BLDS 2015 đã đưa quyền chuyển đổi giới tính là một trong những quyền nhân thân có ý nghĩa vô cùng quan trọng, điều này thể hiện ở những phương diện sau:

Việc ghi nhận quyền chuyển đổi giới tính chứng tỏ nhà nước ta đang ngày càng quan tâm đến quyền lợi và sức khỏe của nhân dân, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân với nhà nước, đánh dấu bước phát triển đi lên của trình độ lập pháp, điều chỉnh kịp thời đối với những quan hệ mới phát sinh trong đời sống xã hội.

Nó thể hiện tính nhân văn sâu, nhân đạo và mang đậm dấu ấn của bản sắc dân tộc, đạo đức con người, Đảng và nhà nước luôn tôn trọng và bảo vệ quyền tự do của mỗi cá nhân, tuy nhiên không vì vậy mà đánh mất đi bản sắc, những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Việc quy định quyền chuyển đổi giới tính tạo ra hành lang pháp lí thuận lợi cho việc thực hiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con người trong thực tế, cho phép người chuyển đổi giới tính được sống thật với giới tính của họ, góp phần giải quyết những vấn đề phát sinh trong xã hội hiện nay.

Việc chuyển đổi giới tính mang đến niềm vui cho nhiều người, tạo ra sự bình ổn cho xã hội, giúp con người có thêm niềm tin vào cuộc sống, vào những giá trị tốt đẹp mà xã hội đem lại mà hơn hết đó là niềm tin vào pháp luật, niềm tin vào Đảng và Nhà nước.

Thể hiện sự tiến bộ của pháp luật Việt Nam, sự phát triển trong kĩ năng lập pháp khi vấn đề chuyển đổi giới tính đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phía các cơ quan công quyền của các quốc gia trên thế giới.

Bài viết cùng chủ đề:

Tình huống về xác định lại giới tính và thay đổi giới tính

Phân biệt xác định lại giới tính và thay đổi giới tính

Trên đây là tư vấn của luatthanhmai về chủ đề Đánh giá quy định của BLDS 2015 về việc thay đổi giới tính . Nếu có thắc mắc hay vấn đề cần được tư vấn vui lòng liên hệ email: luathanhmai@gmail.com để được luật sư tư vấn hỗ trợ miễn phí.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *