Khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền

Bài viết hướng dẫn và phân tích về các điểm khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền

Khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền

1.Về trình tự giải quyết xung đột 

Trươc hết phải giải quyết xung đột thẩm quyền, sau đó mới giải quyết xung đột pháp luật. Chỉ khi xác định được cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ việc thì mơi xét đến việc giải quyết vụ việc đó như thế nào.

Việc giải quyết xung đột luật là bước thứ hai trong mối liên hệ giữa giải quyết xung đột luật và xung đột thẩm quyền. Xung đột luật và xung đột thẩm quyền xét xử dân sự quốc tế ở một số nước theo hệ thống pháp luật dựa trên cơ sở nguyên tắc lãnh thổ trong áp dụng pháp luật, vấn đề xác định hệ thống pháp luật và thẩm quyền xét xử của tòa án thường trùng hợp một cách ngẫu nhiên.

Nghĩa là Tòa án có thẩm quyền giải quyết chỉ áp dụng pháp luật nước mình (theo nguyên tắc Tòa án – Lex fori). Song do mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, nguyên tắc lãnh thổ trong áo dụng luật bị hạn chế phạm vi hiệu lực. Thế nên các trường hợp phát sinh đồng thời cả việc giải quyết xung đột thẩm quyền và giải quyết xung đột luật hiếm gặp hơn.

Khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền
Khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền

2. Về chủ thể giải quyết xung đột

Chủ thể có thẩm quyền giải quyết xung đột thẩm quyền là tòa án nơi có đơn kiện của một trong hai bên chủ thể của tranh chấp

Chủ thể có thẩm quyền giải quyết xung đột luật là Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp

3. Về phương pháp giải quyết xung đột

Việc giải quyết về xung đột thẩm quyền xét xử, được xác định thông qua các dấu hiệu

Xác định thẩm quyền của tòa án Việt Nam theo quy định của ĐƯQT: các quy định về thẩm quyền của tòa án chủ yếu nằm trong các HĐTTTP song phương. Tuy nhiên, trong một số HĐTTTP lại không có các quy định về việc xác định thẩm quyền xét xử của tòa án. Để xác định thẩm quyền của tòa án một nước, các hiệp định chủ yếu dựa trên các dấu hiệu xác định thẩm quyền.

Việc xác định thẩm quyền xét xử của tòa án trong các HĐTTTP hiện được phân chia thành các dấu hiệu như: Dấu hiệu quốc tịch của một bên hoặc các bên đương sự; Dấu hiệu nơi thường trú của bị đơn dân sự; Dấu hiệu sự hiện diện của bị đơn dân sự hoặc tài sản của bị đơn dân sự; Dấu hiệu theo thỏa thuận của các bên trong hợp đồng; Dấu hiệu nơi xảy ra hành vi gây thiệt hại.

Xác định thẩm quyền của tòa án theo quy định của pháp luật Việt Nam: thẩm quyền chung của tòa án Việt Nam đối với các tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài. Thẩm quyền chung là quy định dựa trên các dấu hiệu chung trong pháp luật tố tụng các nước để xác định thẩm quyền của tòa án, bao gồm: Dấu hiệu quốc tịch; Dấu hiệu lãnh thổ; Dấu hiệu xác định thẩm quyền theo sự lựa chọn của các

bên.3 Thẩm quyền riêng của tòa án Việt Nam: do tính chất đặc thù của một số loại vụ việc, pháp luật tố tụng mỗi nước cũng có những quy định của một số loại vụ việc chỉ thuộc thẩm quyền riêng của tòa án nước mình. Điều 470 BLTTDS 2015 có quy định về những vụ án dân sự và những vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài thuôc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của tòa án Việt Nam.

Việc giải quyết về xung đột luật, được xác định bằng phương pháp thực chất, phương pháp xung đột, áp dụng tập quán hoặc tương tự

Phương pháp thực chất là phương pháp dùng quy phạm thực chất, trực tiếp điều chỉnh quan hệ mà không cần qua bất kỳ khâu trung gian nào. Quy phạm thực chất này đã quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ, trực tiếp điều chỉnh quan hệ, trực tiếp tác động tới quan hệ, quy phạm này chính là câu trả lời cho câu hỏi quan hệ này được giải quyết cụ thể như thế nào.

Do đó quan hệ có thể được giải quyết nhanh chóng, kịp thời lại đơn giản. Quy phạm thực chất có hai loại: Quy phạm thực chất thống nhất và quy phạm thực chất thông thường.

Phương pháp xung đột – xây dựng và áp dụng quy phạm xung đột: đây là các quy phạm pháp luật đặc biệt, nó không quy định quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ, không quy định các hình thức và biện pháp chế tài có thể được áp dụng đối với bên vi phạm. Nhiệm vụ của quy phạm này chỉ là xác định hệ thống pháp luật của quốc gia nào sẽ được áp dụng để điều chỉnh quan hệ, còn bản thân quan hệ lại chưa được giải quyết.

Áp dụng tập quán quốc tế hoặc “pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội tương tự”: có trường hợp không có cả quy phạm thực chất lẫn quy phạm xung đột để điều chỉnh quan hệ. Để bảo vệ quyền, lợi ích chứng đáng của các đương sự, củng cố và thúc đẩy giao lưu giữa các nước thì cơ quan có thẩm quyền của quốc gia 3 Điều 469 BLTTDS 2015

cần tìm một giải pháp khác để giải quyết vấn đề. Cách thức thường được áp dụng là sử dụng tập quán quốc tế hoặc “pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội tương tự” trên cơ sở phù hợp với nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc gia mình cũng như đường lối, chính sách đối ngoại của nhà nước.

4. Lý giải sự khác biệt về cách thức giải quyết của 2 tình trạng trên

Có thể nhận thấy, về cách thức giải quyết hiện tượng xung đột luật và xung đột thẩm quyền tuy có sự tương đồng nhưng không thể tránh khỏi sự khác biệt do đặc trưng, bản chất của mỗi loại xung đột này là khác nhau:

Đối với xung đột luật bản chất là phải tìm ra được hệ thống pháp luật áp dụng cho một quan hệ quốc tế cụ thể phát sinh. Do đó về chủ thể thực hiện, trình tự giải quyết hay phương pháp được sử dụng để giải quyết cũng có đặc thù riêng nhằm đáp ứng được bản chất của việc giải quyết xung đột luật.

Còn đối với xung đột thẩm quyền bản chất là vấn đề làm rõ Tòa án nước nào có thẩm quyền thực tế giải quyết thực chất vụ việc tư pháp quốc tế cụ thể. Do đó, nó được đặt ra trước khi giải quyết xung đột luật, do chủ thể cũng như được thực hiện bởi phương pháp khác nhằm có thể xác định được thẩm quyền xét xử một cách hợp lý, dễ dàng và khoa học nhất.

Bài viết cùng chủ đề:

Phân tích quyền sở hữu trí tuệ trong tư pháp quốc tế

Giới thiệu các điều ước về sở hữu trí tuệ trong tư pháp quốc tế

Trên đây là tư vấn của luatthanhmai về chủ đề Khác nhau về cách thức giải quyết xung đột pháp luật và xung đột thẩm quyền. Nếu có thắc mắc hay vấn đề cần được tư vấn vui lòng liên hệ email: luathanhmai@gmail.com để được luật sư tư vấn hỗ trợ miễn phí

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *