Các yếu tố ảnh hưởng hiệu lực của điều ước quốc tế

Về nguyên tắc, các điều ước quốc tế khi ký kết thỏa mãn những điều kiện được đặt ra sẽ có hiệu lực. Tuy nhiên, hiệu lực thi hành của một điều ước quốc tế có thể chịu sự tác động khác nhau của các yếu tố khách quan, chủ quan dẫn đến hệ quả chấm dứt vĩnh viễn hoặc tạm thời đình chỉ hiệu lực của điều ước quốc tế trong các trường hợp sau

hiệu lực của điều ước quốc tế
hiệu lực của điều ước quốc tế

Về yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến hiệu lực của điều ước quốc tế

– Do các bên thỏa thuận chấm dứt hiệu lực hoặc tạm đình chỉ thi hành điều ước quốc tế.

Khi ĐUQT vẫn còn hiệu lực nhưng các bên đã thực hiện xong các quyền và NV quy định trong ĐƯ thì các bên có thể thỏa thuận chấm dứt HL của ĐU.

– Do điều ước quốc tế hết thời hạn. TH này xảy ra khi các bên thỏa thuận về thời hạn xác định nhằm chấm dứt hiệu lực của ĐUQT mà không quy định hay thỏa thuận về việc gia hạn ĐU. 

– Do một bên đơn phương tuyên bố chấm dứt HL của ĐUQT: Theo CU Viên 1949, nếu ĐUQT cho phép các thành viên có quyền đơn phương tuyên bố từ bỏ HL của ĐU thì hành vi này là phù hợp. Ngược lại, nếu 1 ĐUQT không ghi nhận quyền đơn phương chấm dứt HL thì tuyên bố này không phù hợp trừ khi tuyên bố đó được tất cả các thành viên của ĐU đó cho phép hoặc có thể được suy ra từ bản chất của ĐƯ.

Nếu hành vi đơn phương chấm dứt HL của ĐU là hợp pháp, nó sẽ làm chấm dứt HL của ĐUQT (đối với ĐU song phương) hoặc chỉ làm chấm dứt tư cách thành viên ĐUQT của QG đưa ra tuyên bố còn hiệu lực của ĐUQT vẫn được duy trì với các QG thành viên còn lại (đối với ĐUQT đa phương).

– Một bên ký kết có hành vi vi phạm nghiêm trọng ĐU: Theo Điều 60 CU Viên 1969, hành vi vi phạm nghiêm trọng ĐUQT của 1 bên có thể là căn cứ để bên kia chấm dứt hiệu lực hoặc tạm đình chỉ thực hiện ĐUQT (đối với ĐUQT song phương); hoặc là căn cứ để các bên ký kết còn lại chấm dứt hiệu lực hoặc tạm đình chỉ thực hiện ĐUQT trong quan hệ giữa những QG đó với QG vi phạm hoặc trong quan hệ giữa tất cả các QG thành viên (đối với ĐUQT đa phương).

– Do các bên ký kết một điều ước quốc tế mới về cùng một vấn đề và thỏa thuận ĐUQT mới sẽ thay thế ĐUQT cũ. TH này, ĐUQT cũ sẽ hoàn toàn chấm dứt HL và quan hệ giữa các bên tham gia ký kết sẽ được điều chỉnh bởi ĐUQT được ký kết sau.

– Do có hành vi bảo lưu điều ước

Về yếu tố khách quan ảnh hưởnghiệu lực của điều ước quốc tế 

– Do có sự thay đổi cơ bản của hoàn cảnh: Sự thay đổi cơ bản của hoàn cảnh được coi là lý do để giải thoát cho các bên ký kết ĐUQT khỏi nghĩa vụ của mình khi:

+ Các bên không thể thấy được, không thể dự liệu được về sự thay đổi này vào thời điểm ký kết.

+ Sự thay đổi phải là khách quan, không phải do con người.

+ Sự thay đổi này phải là triệt để, tức là làm biển đổi một cách cơ bản phạm vi những nghĩa vụ mà các bên vẫn còn phải thi hành theo ĐU.

Tuy nhiên, theo k2 Điều 62 CU Viên 1969, không được viện dẫn sự thay đổi cơ bản của hoàn cảnh làm lý do chấm dứt hay rút khỏi 1 ĐU nếu:

+ ĐU đó liện quan đến việc thiết lập BGQG. Vì: Thứ nhất, liên quan đến tính ổn định của biên giới lãnh thổ, việc xác định ranh giới rất khó khăn do đó BGQG đòi hỏi tính ổn định. Thứ hai, sự thay đổi cơ bản của hoàn cảnh trong TH này thường có lỗi của cả 2 bên, do đó không còn khách quan.

+ Sự thay đổi đó là kết quả của 1 sự vi phạm NT của chính bên nêu lên đó.

– Do mất đối tượng của điều ước quốc tế. Ví dụ: Việt Nam và Mỹ ký kết HĐ Hòa bình paris 1973 về trao trả tù binh chiến tranh. Đến nay, đối tượng là tù binh không còn nên HL của ĐUQT cũng chấm dứt.

– Xuất hiện quy phạm Jus cogens mới có nội dung trái với điều ước, trong trường hợp này điều ước quốc tế sẽ đương nhiên chấm dứt hiệu lực. Vì quy phạm Jus Cogens là cơ sở xác định tính hợp pháp của các QPPLQT, do đó khi xuất hiện 1 QP Jus cogens mới thì mọi quy định hiện hữu >< với QP mới đó đều trở thành vô giá trị và chấm dứt hiệu lực.

Ví dụ: Trước 1945, một số ĐUQT cho phép sử dụng CT để giải quyết TCQT. Nhưng sau 1945, NT “Hòa bình giải quyết tranh chấp quốc tế” đã thay thế các quy định trước đó.

Bài viết cùng chủ đề:

Những thông tin cần biết về bảo lưu điều ước quốc tế

Các trường hợp điều ước quốc tế có hiệu lực với bên thứ ba

Trên đây là tư vấn của luatthanhmai về chủ đề 7 yếu tố ảnh hưởng đến hiệu lực của điều ước quốc tế. Nếu có thắc mắc hay vấn đề cần được tư vấn vui lòng liên hệ email: luathanhmai@gmail.com để được luật sư tư vấn hỗ trợ miễn phí.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *